Cách đây chưa đầy 5 năm, sông Dương Tử — con sông huyền thoại của Trung Hoa — gần như đã chết. Hàng thập kỷ khai thác quá mức, xây dựng đập nước, khai thác cát, và ô nhiễm công nghiệp đã biến nó thành một dòng sông tàn tạ. Nhưng ngày hôm nay, có một tin vui: sông đã bắt đầu hồi sinh.
Theo báo cáo từ Good News Network, một nghiên cứu mới vừa công bố cho thấy rằng chỉ sau nửa chặng đường của chương trình cấm đánh cá 10 năm, sinh khối cá đã tăng lên gấp 3 lần. Những con cá voi finless — loài động vật quý hiếm từng được coi như nữ thần — cũng đã bắt đầu quay trở lại.
Một quyết định lớn lao
Vào năm 2021, chính quyền Trung Hoa đã quyết định thực hiện một dự án phục hồi sông Dương Tử trị giá 2,7 tỷ USD. Điều đặc biệt là họ không chỉ cấm đánh cá — họ còn tái định cư hơn 200.000 ngư dân bằng một chương trình phúc lợi lớn lao.
110.000 chiếc tàu đánh cá đã bị tịch thu với mức bồi thường hợp lý. Khai thác cát dọc bờ sông bị dừng lại. Các yêu cầu cải thiện chất lượng nước được thực thi nghiêm ngặt. Đó là một cam kết thực sự của một quốc gia để cứu sống dòng sông của mình.
Những con số đáng kinh ngạc
Nhóm nghiên cứu gồm các nhà sinh học Trung Hoa và phương Tây đã khảo sát 57 đoạn sông trên toàn bộ lưu vực Dương Tử. So sánh dữ liệu trước cấm (2018–2020) với giai đoạn sớm sau cấm (2021–2023), kết quả thật ấn tượng:
Sinh khối cá tăng 209%, trong đó các loài cá lớn như cá chép tăng đến 235%. Quần thể cá voi finless tăng 33%, từ 445 cá thể năm 2017 lên 595 cá thể năm 2022.
Tiến sĩ Chen Yushun từ Viện Thủy Sinh Học thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Trung Hoa giải thích: sự gia tăng này là do có nhiều mồi ăn hơn, giảm tử vong do lưới đánh cá, giảm va chạm với tàu, và giảm ô nhiễm tiếng động dưới nước.
Không chỉ là câu chuyện của sông Dương Tử
Những con số này có ý nghĩa vượt ra ngoài Trung Hoa. Các tác giả của nghiên cứu cho rằng những chương trình tương tự có thể được áp dụng để phục hồi các dòng sông lớn khác trên thế giới, như Amazon và Mekong.
Hơn nữa, hàng trăm cái đập đã bị tháo dỡ dọc sông Dương Tử, mở ra hàng trăm dặm sông cho các loài cá di cư như cá hồi và cá bạc có thể quay trở lại.
Hy vọng cho tương lai
Câu chuyện của sông Dương Tử cho chúng ta thấy rằng ngay cả những tổn thương lớn nhất cũng có thể được chữa lành — miễn là chúng ta sẵn sàng hành động quyết liệt và công bằng với những người bị ảnh hưởng.
Đó là một bài học quý giá cho toàn thế giới: bảo vệ thiên nhiên không phải là lựa chọn sang trọng, mà là một nhu cầu cấp thiết. Và khi chúng ta làm điều đó một cách đúng đắn, thiên nhiên sẽ đáp lại bằng những phép màu.
Bài viết dựa trên báo cáo từ Good News Network
