Hãy tưởng tượng bạn đang đứng trên những dãy núi cao ngút ngàn ở Armenia, nơi tuyết phủ từ tháng 10 đến tháng 5 hàng năm. Và ở đó, bạn sẽ thấy những tảng đá khổng lồ, cao hơn 2,7 mét, nặng tới 8 tấn, được những con người cổ xưa dựng lên cách đây 6.000 năm. Điều kỳ lạ là: tại sao họ lại chọn những nơi khó khăn như vậy?
Đó chính là câu hỏi mà các nhà khảo cổ học Armenia vừa tìm ra câu trả lời.
Những "Rồng Đá" Bí Ẩn Lâu Nay
Những tảng đá này gọi là "vishap" (có nghĩa là rồng trong tiếng Armenia cổ). Chúng được xây dựng khoảng năm 4200-4000 TCN, đúng vào thời kỳ Stonehenge nổi tiếng ở Anh được xây dựng. Những tảng đá này nặng từ 3 đến 8 tấn, và trên bề mặt chúng có những hình khắc của cá hoặc da bò.
Cho tới nay, các nhà khoa học đã tìm thấy và xác định được hàng chục tảng vishap. Chúng tập trung chủ yếu ở các vùng núi phía tây Armenia: 43 tảng ở dãy núi Geghema, 36 tảng trên sườn núi Aragats, và 17 tảng ở dãy núi Vardenis. Nhưng điều thú vị là các nhà xây dựng cổ đại dường như không quan tâm đến độ cao khi chọn vị trí đặt đá.
Bí Ẩn Được Giải Mã
Một cuộc nghiên cứu chi tiết do Viện Khảo Cổ Học và Dân Tộc Học thuộc Đại học Nhà Nước Yerevan thực hiện đã mang lại những khám phá thú vị. Các nhà khoa học ban đầu cho rằng những tảng đá lớn hơn sẽ được đặt ở độ cao thấp hơn (vì ở độ cao cao, thời gian làm việc ngắn hơn do tuyết phủ). Nhưng kết quả lại hoàn toàn ngược lại!
Họ tìm thấy những tảng đá cao hơn 2,7 mét, nặng hơn 7 tấn, được đặt ở độ cao 2.700 mét trên mực nước biển, nơi có tuyết từ tháng 10 đến tháng 5, thiếu thực phẩm và nơi trú ẩn.
Liên Quan Đến Tín Ngưỡng Cổ Xưa
Giả thuyết mới nhất của các nhà khoa học là những tảng đá vishap có liên quan đến một tín ngưỡng cổ xưa về nước. Điều này có ý nghĩa vì hầu hết các vishap được tìm thấy gần các suối nước, và nhiều tảng đá được khắc hình cá.
Những tảng đá khác, có hình da bò, thường được tìm thấy ở những thung lũng ở độ cao thấp hơn, nơi có thể đánh dấu các kênh tưới nước cổ xưa. Các định cư từ thời kỳ cổ điển và trung cổ, bao gồm các nhà thờ và pháo đài, cũng nằm dọc theo những con đường tưới nước này, cho thấy rằng nước tan từ tuyết đã nuôi sống các cộng đồng trong hàng ngàn năm.
Dấu Tích Của Sự Hợp Tác
Dù công sức xây dựng những tảng đá này là quá lớn, nhưng chúng thể hiện những niềm tin văn hóa và tâm linh của người xây dựng, cũng như tinh thần hợp tác và làm việc theo nhóm của họ. Thế hệ sau, bao gồm người Urart (người sống cùng thời với Babylon và Assyria) và các cộng đồng Kitô giáo sơ kỳ, đều để lại dấu tích của họ trên những tảng đá này—những người Urart khắc chữ tượng hình của họ, những người Kitô giáo khắc dấu thánh giá.
Câu chuyện của những vishap Armenia là một lời nhắc nhở rằng con người cổ xưa đã có khả năng tổ chức, quyết tâm và niềm tin sâu sắc để tạo ra những công trình kỳ vĩ, ngay cả trong những điều kiện khó khăn nhất.
Theo Good News Network