Hình dung một thị trấn nhỏ với 68.000 dân, nơi mỗi người bạn bè đều quen nhau, và bất ngờ phát hiện ra rằng cách họ xử lý tội phạm có thể thay đổi cuộc sống của cả cộng đồng. Đó chính là câu chuyện đang diễn ra ở Fort McMurray, thành phố khai thác dầu lửa ở miền bắc Alberta, Canada.
Từ Hình Phạt Đến Chữa Lành
Năm 2022, thị trấn này khởi động một chương trình gọi là "tư pháp hồi phục" dành cho những thanh niên vi phạm pháp luật. Thay vì đưa họ vào nhà tù hay trại giam, chương trình này tập trung vào việc khôi phục mối quan hệ giữa người phạm tội và nạn nhân, cũng như giúp họ nhận ra trách nhiệm của mình.
Kết quả? Thật không tưởng. Trong 115 người tham gia chương trình, chỉ có 1 người tái phạm. Con số này nói lên nhiều điều về sức mạnh của việc chọn cách hòa giải thay vì trừng phạt.
Thành công này quá lớn nên chương trình đã được mở rộng để bao gồm cả những người lớn. Cảnh sát trưởng Mark Hancock của Cảnh sát Hoàng gia Canada (RCMP) đã thúc đẩy sự mở rộng này sau khi chứng kiến những tác động tích cực tương tự ở Labrador.
Câu Chuyện Của Sam
Hãy lắng nghe câu chuyện của một thanh niên tên Sam (không phải tên thật). Một lần, anh ta bị khó chịu vì một bình luận của anh trai, và trong cơn tức giận, anh ta lấy một cái dao bếp chém vào anh. May mắn là anh trai đã giành được chiếc dao, và mẹ họ gọi cảnh sát.
Thay vì bị kết tội và mang theo hồ sơ tội phạm suốt đời, Sam được cơ hội thứ hai thông qua chương trình tư pháp hồi phục. Để tham gia, anh ta phải thừa nhận lỗi của mình trước mặt nạn nhân — chính là anh trai của anh.
Kết quả? Sam đã lấy bằng lái xe, tìm được công việc, và quan trọng nhất, anh đã sửa chữa mối quan hệ với anh trai. Ngày nay, họ vẫn sống chung trong thị trấn khai thác gỗ nhộn nhịp này.
Thay Đổi Tâm Thức
Nicole Chouinard, người quản lý các dịch vụ nạn nhân và chương trình tư pháp hồi phục của RCMP trong khu vực, từng nghĩ rằng phương pháp này quá "mềm mỏng". Nhưng sau khi chứng kiến những kết quả thực tế, cô đã thay đổi quan điểm hoàn toàn.
"Nó đã thay đổi cách tôi nhìn nhận mọi thứ và cách nó thực sự chữa lành cho cộng đồng nói chung," cô chia sẻ với đài CBC.
Mark Hancock cũng chỉ ra rằng quá trình này khó khăn hơn những gì mọi người tưởng tượng. "Bạn phải đối mặt với người mà bạn đã gây hại, phải nghe họ kể về cách nó ảnh hưởng đến họ và những người thân của họ," ông nói. Một người tham gia từng nhận xét rằng điều này còn khó khăn hơn cả việc ra tòa.
Lan Tỏa Hy Vọng
Dữ liệu từ chương trình Alberta cho thấy tư pháp hồi phục rất hiệu quả trong việc giữ mọi người ra khỏi hệ thống tư pháp hình sự. Hiện nay, đã có 21 tổ chức ở 11 cộng đồng khác nhau trên khắp tỉnh bang thực hiện chương trình này.
Fort McMurray đã chứng minh rằng một cộng đồng không cần phải chọn giữa công lý và lòng thương xót. Khi chúng ta nhìn vào những con người thay vì những tội lỗi của họ, khi chúng ta tạo cơ hội để sửa chữa thay vì chỉ trừng phạt, điều kỳ diệu có thể xảy ra.
Bài viết dựa trên thông tin từ Good News Network.
